| 
| 
SANDOMIERZ
Stolica historycznego województwa
Stolica ziemi i województwa. Dawny Sandomierz czerpał korzyści z handlu lądowego oraz wiślanego. Na Zamku i w Ratuszu obejrzeć można ekspozycje Muzeum Okręgowego, w kolegiacie (ob. katedra) i tzw. Domu Długosza, czyli Muzeum Diecezjalnym, m.in. pamiątki jagiellońskie. Inne zabytki: podziemia, Brama Opatowska, kościół Dominikanów.
1. Relikwiarz Krzyża Świętego, zdobyty pod Grunwaldem
Zamek – Muzeum Okręgowe w Sandomierzu
www.zamek-sandomierz.pl
Ratusz − Muzeum Okręgowe w Sandomierzu
www.zamek-sandomierz.pl
"Sandomierz News" You Tube: "Sandomierz dołącza do Szlaku Jagiellońskiego" 10.11.2009 r. - potwierdzenie usytuowania Sandomierza na trakcie krakowsko-wileńskim
http://www.youtube.com/watch?v=mn-KYN4OSbA
"Sandomierz News" You Tube: "Sandomierz na Szlaku Jagiellońskim" 30.12.2008 r. - informacje o pamiątkach jagiellońskich w Sandomierzu
http://www.youtube.com/watch?v=75Zl2p-JXhg
Jagiełło odwiedził Sandomierz już w 1386 r., gdy jako wielki książę litewski i kandydat do tronu polskiego podążał traktem, nazywanym obecnie jagiellońskim, do stołecznego Krakowa. Ośrodek ten odgrywał na nim istotną rolę jako siedziba starostwa, a także stolica województwa. Posiadał również przywilej celny. Król podarował tutejszej kolegiacie relikwiarz Krzyża Św., zdobyty pod Grunwaldem. W 1432 r. podjął decyzję, iż kupcy jadący z Sandomierza do Bełżyc i Lublina powinni kierować się na Urzędów.
Dziesięć lat później Dziersław Rytwiański, biorąc w zastaw od króla Władysława (Warneńczyka) ziemię sandomierską, zobowiązał się świadczyć stacje, m.in. 8 dni w Sandomierzu. Wizytami książęcymi i królewskimi w Sandomierzu można by obdzielić niejedno miasto, przykładowo: 1447 r. i 1448 r. – Kazimierz Jagiellończyk, 1503 r. i 1505 r. – Aleksander Jagiellończyk, 1507 r. Zygmunt Stary. W 1508 r. król ten wskazał Sandomierz jako ośrodek zobowiązany do dawania podwód, a w jego sąsiedztwie Koprzywnicę oraz Zawichost.
Tradycję odwiedzin kontynuował później zarówno „stary król” w 1515 r., 1535 r., 1536 r., jak i jego syn Zygmunt August w 1545 r. oraz 1548 r. Tędy też na dwór królewski w Wilnie podążał w 1560 r. posłaniec księcia brandenburskiego, Ślazak Hans Petrach. Mapy Rzeczypospolitej Andrzeja Pograbki z 1570 r. oraz Fransa Hogenberga z około 1579 r. wykazują zgodność, umieszczając Sandomierz na trakcie nadwiślańskim, pomiędzy Koprzywnicą a Zawichostem. Współczesne miasto chlubi się wieloma pamiątkami z czasów jagiellońskich.
Warte polecenia są: zespół kościelno – klasztorny Dominikanów, Zamek (siedziba Muzeum Okręgowego), dawna kolegiata (katedra z freskami bizantyńsko-ruskimi fundacji Władysława Jagiełły), tzw. Dom Długosza (ze zbiorami Muzeum Diecezjalnego, m.in. rękawiczkami królowej Jadwigi), Rynek z ratuszem i podziemiami oraz Brama Opatowska. Historyczne centrum ożywa rokrocznie m.in. podczas Jarmarku Jagiellońskiego i Międzynarodowego Turnieju o Miecz Zawiszy Czarnego z Garbowa. Do dziedzictwa kulturowego miasta należy również tzw. zgoda sandomierska z 1570 r.