PISZCZAC

Tajemnicza osada na pograniczu

Piszczac to dawne miasto królewskie Pieszczatka, założone przez Zygmunta Starego w 1530 r. Znajdowało się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zamieszkiwali w nim głównie Rusini i Polacy. Miasteczko miało charakter rolniczy. Powstały w nim składy zbożowe. Przy świątyni odnajdziemy zagadkowy, kamienny krzyż.

www.piszczac.pl


1. Kamienny krzyż przy kościele

Piszczac to dawne miasto królewskie Pieszczatka, założone przez Zygmunta Starego w 1530 r. Przyczynę jego powstania upatruje się w przebiegu interesującego nas traktu. Miasteczko zobowiązane było przygotowywać stacje na przyjazd króla. Odwiedzali je podróżni udający się z Lublina, Parczowa, Wisznic albo Polubicz czy Łomaz do Brześcia Litewskiego, ewentualnie w kierunku przeciwnym. Nie zostało rozstrzygnięte, czy wcześniej była tu wioska, czy też Piszczac założono na tzw. surowym korzeniu.

Jeśli chodzi o samo potwierdzenie przebiegu szlaku przez dawną Pieszczatkę, to najbardziej pomocne w tym przypadku okazują się mapy z drugiej połowy XVI w. Uwzględnia ją bowiem bezpośrednio zarówno Nowa mapa części Sarmacji Europejskiej pod władzą króla Polski Zygmunta Augusta Andrzeja Pograbki, opublikowana w Wenecji w 1570 r., jak i mapa Fransa Hogenberga pt. Polonia, Polen, Polongne z atlasu Itinerarium Orbis Christiani, wydanego w Kolonii około 1579 r.

Zagadką postaje natomiast odczytanie nazw niektórych sąsiednich miejscowości. „Lustracja województwa podlaskiego”, sporządzona również w latach 70. XVI w., sytuuje Dobrynkę na gościńcu 2 mile od Brześcia. Możemy więc przyjąć, że również i ta osada była na „Szlaku Jagiellońskim”. Obszar ten znajdował się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dokładniej w powiecie brzeskim. Zamieszkiwali na nim głównie Rusini i Polacy, trudniący się głównie rolnictwem.

Do dnia dzisiejszego dzieje Piszczaca kryją w sobie jeszcze wiele tajemnic dotyczących m.in. stacji królewskiej poza miasteczkiem, odbywania się jarmarków, przeprowadzenia pomiary włócznej, dworu Stanisława Naruszewicza (ciwuna wileńskiego). Bardzo interesujące jest również ulokowanie w Pieszczatce spichrzów królewskich. Dla zwiedzających polecamy obejrzenie Rynku oraz kamiennego krzyża, znajdującego się przy kościele. Zapraszamy również na Dni Gminy Piszczac.