BIELSK PODLASKI

Spalony gród, zbudowane miasto

Za datę lokacji Bielska przyjmuje się rok 1430 (przywilej wielkiego księcia litewskiego Witolda). Był on stolicą ziemi. Przybywający do niego władcy zatrzymywali się w Zamku. W 1564 r. spalił go piorun (obecnie Góra Zamkowa). Cudem ocalał wówczas Zygmunt August, debatujący w nim z Prymasem. Zachowała się cerkiew z XVI w.

www.bielsk–podlaski.pl


1. Pomnik upamiętniający gród

Program TVP Białystok "Studio region": Bielsk Podlaski 29.05.2010 r. -
- relacja z Jarmarku Jagiellońskiego (w ramach Dni Bielska Podlaskiego)
http://www.tvp.pl/bialystok/rozrywka/studio-region/wideo/29052010-bielsk-podlaski/1863810


W Bielsku, znanym z dawna jako gród podlaski, w 1430 r. wielki książę litewski Witold ustanowił wójtostwo. Kolejny przywilej wystawiony w 1495 r. przez księcia Aleksandra Jagiellończyka, świadczy o uzyskaniu przez miasto prawa magdeburskiego. Władca ten w 1501 r. udał się z około 1400 ludźmi przez Bielsk do Mielnika, gdzie oczekiwał na koronę polską. Ponownie odwiedził Bielsk, już jako król, zarówno w 1503 r., jak i w 1505 r. Z kolei po jego śmierci, przybył tutaj Zygmunt Stary.

Nowy król przekazał w 1507 r. Bielsk dożywotnio Helenie, wdowie po królu Aleksandrze. Później zaś – jak już wspomnieliśmy – ustanowił dodatkową stację w Milejczycach. W 1564 r., a więc już w czasach Zygmunta Augusta, w Bielsku zebrał się sejm litewski. Zajmowano się na nim sprawami związanymi z unią polsko-litewska, jak również drugim Statutem Litewskim. Podczas obrad bielski zamek uległ spaleniu od uderzenia pioruna. Cudem ocaleli wówczas Zygmunt August i Prymas Polski kardynał Jakub Uchański.

Pięć lat później Bielsk został wcielony do Korony. W tym czasie był on już jednym z najbardziej znaczących miast na Podlasiu. Przeprowadzano w nim sejmiki szlacheckie. Funkcjonowała też komora celna. Na mapie opublikowanej około 1579 r. pt. Polonia, Polen, Polongne wyraźnie został on zaznaczony na „Szlaku Jagiellońskim”. Obecnie przebieg tego traktu w granicach miasta odczytywany jest następująco: ul. Dubiażyńska (Mielnicki Gościniec) – ul. Wojska Polskiego – ul. Mickiewicza (dawniej ulice Zalubocka, Wielka Rynkowa i Litewska), zwana też drogą narewską.

Do panoramy kulturowej historycznego traktu należą również – biorąc pod uwagę poprzednie budowle – m.in.: Góra Zamkowa, Rynek z Ratuszem, cerkwie pw. Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy (zapewne zamkowa) z XVI-wieczną ikoną MB, św. Michała i Troicka oraz kościół pw. Narodzenia NMP i św. Mikołaja. Warto się z nimi zapoznać, jak również wziąć udział w Jarmarku Jagiellońskim, poprzez który Miasto pragnie ożywić dziedzictwo naszych przodków, z czasów, gdy w bielskim zamku zatrzymywali się książęta i królowie.