IGOŁOMIA - WAWRZEŃCZYCE

Warzywa na krakowskie stoły

Wioski położone przy nadwiślańskim odcinku traktu. Gospodarowało w nich duchowieństwo oraz szlachta. Miejscowe płody rolne sprzedawano w Krakowie. Zarówno w Igołomi, jak i Wawrzeńczycach zachowały się gotyckie kościoły. Przy drugim z nich wzniesiono pomnik św. Jadwigi, upamiętniający wizytę królowej.

www.igwa.pl


1. Pomnik królowej Jadwigi w Wawrzeńczycach

Podróżni udający się z Krakowa do Wilna mieli do dyspozycji m.in. trakt nadwiślański. Usytuowanie przy nim wiosek Igołomia oraz Wawrzeńczyce (przez pewien czas miasto) potwierdza pośrednio dokument z 1508 r. Król Zygmunt Stary wyznaczył w nim miejsca podwód dla posłańców udających się z Królestwa Polskiego do Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dokładniej z Krakowa, przez Nowe Brzesko, Koszyce, Opatowiec, Nowe Miasto Korczyn, Połaniec, Osiek, Koprzywnicę, Sandomierz, Zawichost, Dzierzkowice, Urzędów, Zemborzyce, Lublin i Parczew do Brześcia Litewskiego.

W kolejnym dokumencie z 1564 r., a więc już z czasów panowania Zygmunta Augusta, gościniec z Krakowa do Wawrzeńczyc – z których udawano się do wspomnianego już Nowego Brzeska – uznany został za wielki. Jego niezwykłą rangę potwierdzają rezultaty prac archeologicznych przeprowadzonych w Wawrzeńczycach. Odsłoniły one pas o szerokości około stu metrów. Na historycznej „autostradzie” odnaleziono monety, podkowy i inne zabytki. Trafiły one do pracowni Krakowskiego Oddziału Instytutu Etnologii i Archeologii Polskiej Akademii Nauk, mieszczącej się w Pałacu w Igołomi.

W 1570 r. przeprowadzona została lustracja dróg województwa krakowskiego, m.in. na odcinku: Pobiednik – Igołomia – Złotniki – Wawrzeńczyce. Lustratorzy nakazali wymierzenie gościńca i tam, gdzie była potrzeba naprawę. Mieszkańcy Igołomi stwierdzili jednak, że nie mają go czym naprawić i wolą „pola ustąpić”. Z kolei w Wawrzeńczycach nie miał kto dokonać pomiaru – pomimo że pobierano w nich cło – więc zlecono go celnikowi. W tym samym roku w Wenecji Andrzej Pograbka opublikował Nową mapę części Sarmacji Europejskiej pod władzą króla Polski Zygmunta Augusta, m.in. z traktem nadwiślańskim.            

W Pobiedniku Wielkim, na który natrafiamy zaraz po wyjeździe z Krakowa, Gmina Igołomia – Wawrzeńczyce organizuje raz do roku Małopolskie Święto Warzyw. Impreza ta nawiązuje do wielowiekowych tradycji sprzedaży miejscowych płodów rolnych na krakowskie stoły. Poszukując śladów panoramy kulturowej „Szlaku Jagiellońskiego” na terenie Gminy odnajdziemy również kościoły pw. Narodzenia NMP w Igołomi oraz pw. św. Zygmunta i Mari Magdaleny w Wawrzeńczycach (w części gotyckie). Przy drugim z nich wzniesiono pomnik św. Jadwigi, upamiętniający wizytę królowej w 1393 r.