Podróż do przeszłości
„Szlakiem Jagiellońskim” Wilno – Lublin – Kraków
w 2009 r., w 440. rocznicę Unii Lubelskiej

Organizacja Turystyczna „Szlak Jagielloński” zainaugurowała w 2009 r. doroczne podróże promocyjne historycznym traktem łączącym Wilno z Krakowem. Najwytrwalsi uczestnicy ekspedycji przez prawie dwa tygodnie odkrywali jak zmienił się on w ciągu 440. lat od Unii Lubelskiej i prezentowali go wszystkim zainteresowanym.

W przejeździe autokarowym wzięli udział przedstawiciele samorządów oraz pasjonaci królewskiego szlaku z kilku ośrodków w Polsce (Bielsk Podlaski, Mielnik, Międzyrzec Podlaski, Parczew, Lublin, Warszawa, Malbork), a także goście z Niemiec (Erfurt) i Rosji (Władykaukaz). Nie była to tradycyjna wycieczka, lecz podróż szkoleniowo–promocyjna, której celem było zapoznanie się ze współczesną kondycją „Szlaku Jagiellońskiego” oraz zainteresowanie nim mieszkańców poszczególnych miejscowości i turystów.

Z Wilna do Lublina

Oficjalna inauguracja ekspedycji nastąpiła w Wilnie, szczycącym się w 2009 r. tytułem Europejskiej Stolicy Kultury. Jako „wyspecjalizowani” podróżnicy mieliśmy wyjątkową okazję zwiedzić Pałac Wielkich Książąt Litewskich w odbudowie, a następnie zaprezentować założenia projektu kierownikowi pałacu Gediminasowi Gedrenasowi. Gospodarz towarzyszył nam później podczas zwiedzania szlaku od Wieży Giedymina do miejsca po dawnej Bramie Rudnickiej, stanowiącej niegdyś wyjazd w kierunku Lublina.

1. Uczestnicy ekspedycji w pobliżu miejsca po dawnej Bramie Rudnickiej w Wilnie.

Pierwszy punkt postoju na historycznym trakcie wypadł w Mielniku, gdzie miejscowa szkoła zaprezentowała widowisko o unii polsko–litewskiej z 1501 r. Zwiedziliśmy Górę Zamkową i odbyliśmy rejs statkiem po Bugu do miejsca, w którym prawdopodobnie w czasach jagiellońskich stał historyczny most. W Międzyrzecu Podlaskim nastąpiło spotkanie z przedstawicielami miasta – co powtarzało się również na dalszym etapach podróży – i razem z miejscowymi dziennikarzami odkrywaliśmy ślady przeszłości osady sprzed kilku wieków.

2. Rejs statkiem w Mielniku, w tle Góra Zamkowa.

3. Spotkanie z dziennikarzami u wjazdu do Międzyrzeca Podlaskiego.

W Parczewie mieliśmy okazję wysłuchać koncertu połączonych orkiestr: miejscowej oraz zaprzyjaźnionej z Bazylei. Podczas zwiedzania zaproponowano nam obejrzenie m.in. cennych zabytków w bazylice, w tym ornatu wyszywanego przez Elżbietę Habsburżankę, żonę Zygmunta Augusta. W Ostrowie Lubelskim naszą uwagę zwrócił przede wszystkim świetnie zachowany gościniec, po którym poruszaliśmy się zarówno spacerując pieszo, jak i jadąc wozami. Stąd trasa wiodła już do Lublina, symbolicznie łączącego Wilno z Krakowem.

4. Koncert połączonych orkiestr polskiej i szwajcarskiej w Parczewie.

5. Zwiedzanie gościńca królewskiego w Ostrowie Lubelskim.

W mieście unii polsko–litewskiej

Przystanek w Lublinie miał w tym roku szczególne znaczenie w związku z 440. rocznicą Unii Lubelskiej. Uczestnictwo w uroczystościach na placu Litewskim z udziałem prezydentów państw Europy Środkowowschodniej, wywarło na nas duże wrażenie. Historyczne wydarzenie z 1 lipca 1569 r. Organizacja Turystyczna „Szlak Jagielloński” upamiętniła poprzez podpisanie listu intencyjnego w sprawie rozpoczęcie starań o wpisanie „Szlaku Jagiellońskiego” Kraków – Lublin – Wilno na Listę UNESCO.

Wieczorem Lubelskie Stowarzyszenie Turystyki Kulturowej „Zachód – Wschód” poprowadziło otwarte zwiedzanie miasta „Śladami Unii Lubelskiej”. Towarzyszyła nam poczta piesza z okolicznościowym datownikiem, zorganizowana we współpracy z Pocztą Polską. W ten sposób zainaugurowany został III Międzynarodowy Zjazd Miłośników Traktów „Zachód – Wschód”, w którego programie była również konferencja popularnonaukowa oraz relacje pasjonatów z ich podróży europejskimi szlakami.

6. W Lublinie w 440. rocznicę unii polsko-litewskiej zorganizowano m.in. pocztę pieszą.

Z Lublina do Krakowa

Kolejnym punktem przystankowym był Sandomierz, przed kilku wiekami znaczące miasto wojewódzkie. Termin przejazdu został tak wybrany, aby wzbogacił on program Jarmarku Jagiellońskiego, połączonego z Międzynarodowym Turniejem o Miecz Zawiszy Czarnego z Garbowa. Grupa poszerzona o mieszkańców miasta i turystów zwiedziła Muzeum Diecezjalne, gdzie zaprezentowano m.in. rękawiczki królowej Jadwigi i relikwiarz Krzyża Świętego (dar Jagiełły). Gościnnie przyjęło nas także Muzeum Okręgowe.

7. Turniej rycerski w Sandomierzu okazał się prawdziwą rewelacją.

W Nowym Korczynie podziwialiśmy Dom Długosza oraz tamtejsze kościoły: parafialny i pofranciszkański (zwłaszcza). Społeczność Koszyc, oprócz świątyni z obrazem swojego patrona św. Stanisława, zaproponowała grupie do obejrzenia Muzeum Ziemi Koszyckiej. Ekspedycja zakończyła się w Krakowie. Z kościoła pw. św. Mikołaja przy ul. Kopernika przeszliśmy przez Rynek – gdzie miała szczęście zwiedzić nieudostępnione jeszcze podziemia – na królewski Wawel.

8. Kościół pofranciszkański, mało znany skarb Nowego Korczyna.

9. Koszyce szczycą się m.in. gminnym muzeum.

10. Pamiątkowe zdjęcie u kresu podróży na Wawelu.

Podróż promocyjna, rozpoczęta oficjalnie 27 czerwca w Wilnie i zakończona 7 lipca w Krakowie, potwierdziła, że „Szlak Jagielloński” jest bardzo interesujący i warto zabiegać o jego szersze udostępnienie turystom. Dr Jürgen Fischer z Erfurtu, koordynator projektu „Via Regia – Wielka Droga Kulturowa Rady Europy” – który wziął udział w części przejazdu – wyraził przekonanie, że jest to bardzo fascynujący odcinek Królewskiej Drogi. Zaprosił on Organizację do udziału w europejskiej sieci szlaków łączących Zachód ze Wschodem.

Bilans podróży

Ekspedycja była dla uczestników projektu okazją do zapoznania się, zdobycia nowych informacji o szlaku oraz nawiązania współpracy z kolejnymi podmiotami. Oprócz wspomnień i bogatego zbioru zdjęć pozostały po niej również informacje medialne w Polsce i na Litwie, a także kartki pocztowe i okolicznościowe stemple. Jako podróżnicy – pasjonaci zbieraliśmy również podpisy i pieczątki do karty podróży (wydrukowanej ze strony internetowej www.szlakjagiellonski.pl), aby następnie ubiegać się o certyfikat „Szlaku Jagiellońskiego”.

We wszystkich odwiedzanych miejscowościach wspominana była Unia Lubelska sprzed 440. lat, co symbolizowało przekazywanie gospodarzom „unidukatów” przekazanych od Fundacji „Kultura Europy”. Organizacja Turystyczna „Szlak Jagielloński” zamierza każdego roku przeprowadzać podobną podróż promocyjną. W 2010 r. przebiegać ona ma z Krakowa do Wilna, a jej myślą przewodnią będzie 600. rocznica zwycięstwa grunwaldzkiego. Blisko tysiąckilometrowa trasa czeka jednak cały rok na swoich odkrywców...